Trudne sytuacje społeczne - część 3. Rozmawiam z dziećmi o sytuacjach w przestrzeni publicznej

"Trudne sytuacje społeczne" to pomoc terapeutyczna wspierająca dorosłych w przygotowaniu dzieci do konstruktywnego radzenia sobie w sytuacjach problemowych. Praca z zestawem stwarza okazję do pogłębionej refleksji nad pożądanymi sposobami rozwiązywania napotykanych trudności oraz uczy przyjmowania perspektywy innych osób.

Zestaw zawiera 48 kart prezentujących przykładowe zdarzenia, jakie mogą mieć miejsce w domu. Karty przeznaczone są w szczególności dla dzieci z trudnościami w rozumieniu sytuacji społecznych, głównie dla osób z autyzmem i zespołem Aspergera.

DLA KOGO?
Zawartość tematyczna zestawu jest dostosowana do pracy z dziećmi klas 1-3 szkoły podstawowej. Niektóre zagadnienia można jednak z powodzeniem omawiać zarówno z młodszymi, jak i starszymi dziećmi - jest to uzależnione od poziomu funkcjonowania społecznego dzieci i ich bieżących potrzeb.

KIEDY?
Trudne sytuacje społeczne można wykorzystać na różne sposoby:

• w trakcie zajęć indywidualnych z dzieckiem (podczas terapii pedagogicznej lub psychologicznej),
• w domu jako pomoc inicjującą rozmowę rodzica z dzieckiem,
• podczas lekcji wychowawczych w szkole, zajęć w świetlicach socjoterapeutycznych,
• podczas lekcji etyki.

Seria jest dedykowana terapeutom, psychologom, pedagogom, wychowawcom pracującym z dziećmi, a także rodzicom, którzy, poprzez szczere rozmowy, chcieliby nauczyć swoje pociechy sposobów rozwiązywania trudności oraz przybliżyć im możliwe zagrożenia. Pomoc służy zarówno do terapii, jak i rozmów podczas lekcji wychowawczej.

"Rozmawiam z dziećmi o sytuacjach w przestrzeni publicznej" to trzecia część z serii "Trudne sytuacje społeczne" podpowiadająca dorosłemu, z jakimi trudnościami może spotkać się młody człowiek w różnych miejscach przestrzeni publicznej i o czym warto z nim porozmawiać. Przedstawione sytuacje stwarzają okazję do pogłębionej refleksji nad pożądanymi sposobami rozwiązania napotykanych problemów. Poprzez pytania nauczyciel (rodzic) pomaga identyfikować i nazywać uczucia, przekonania i prezentowane postawy dziecka wobec zaistniałych trudnych sytuacji. Pobudza do rozmów o wywołanych przez problematyczne zdarzenia emocjach, np. o złości, żalu, strachu, wstydzie, zazdrości, niepokoju, rozczarowaniu, lęku czy niepewności. Dla nauczyciela zaś pomoc ta jest źródłem informacji o trudnościach, których na co dzień doświadcza dziecko.

Tematy zamieszczone w publikacji uczą dzieci przeprowadzania analizy konsekwencji wyborów i związanych z nimi wątpliwości. W zestawie znajdują się dwa typy tematów:

• mobilizujące do nawiązania kontaktu z drugim człowiekiem, zachęcające do budowania wypowiedzi i przyjmowania perspektywy innych osób (np. "Nie jesteś zadowolony z fryzury, jaką zrobił ci fryzjer"),
• zachęcające dziecko do samodzielnego odnalezienia rozwiązania (np. "Stoisz w autobusie. Uchwyty do trzymania są zbyt wysoko").

Odtwarzanie trudnych sytuacji pozwala na przedstawienie akceptowanych norm i zasad społecznych. Rolą dorosłego jest udzielenie dziecku wsparcia w dostrzeżeniu i zrozumieniu możliwych konsekwencji tak, aby ostatecznie mogło ono samodzielnie podjąć świadomą decyzję, jak wyjść z zaistniałej sytuacji.

Anna Kuziel-Kalina - pedagog specjalny. Posiada wieloletnią praktykę w zakresie terapii i edukacji dzieci oraz młodzieży z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, a także z dorosłymi z upośledzeniem umysłowym oraz zaburzeniami psychicznymi. W pracy terapeutycznej szczególną uwagę koncentruje na rozwijaniu umiejętności komunikacyjnych i społecznych. Ukończyła pedagogikę rewalidacyjną o specjalizacji oligofrenopedagogika oraz studia podyplomowe pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie.